Mevsime Göre Bahçe İşleri Takvimi

Bahçe işleri, doğru zamanda yapıldığında yarı yarıya kolaylaşır. Aynı budama işi şubatta yirmi dakika sürerken, mayısta bitkiyi yorar ve çiçek kaybına yol açar. Bu yüzden bir bahçe takvimi mevsimsel işler mantığıyla kurulduğunda, hangi işi hangi ayda yapacağınıza karar vermek için her defasında yeniden araştırma yapmanız gerekmez. Aşağıda mevsim mevsim yapılacakları, aralarındaki öncelik farklarını ve sık düşülen hataları bulacaksınız.

Mevsimlere Genel Bakış

Karar verirken en çok işe yarayan şey, hangi mevsimin hangi tür işe "ait" olduğunu görmektir. Bir işi yanlış mevsime kaydırdığınızda genellikle sonuç alamazsınız, ama iki mevsim arasında esnetilebilen işler de vardır.

Adım Adım Mevsimsel Takvim

1. İlkbahar: Sezonu kuran mevsim

1. Toprağı kontrol edin. Bir tutam toprağı elinizde sıkın; top olup dağılmıyorsa hâlâ fazla ıslaktır, bellemek için birkaç gün bekleyin. Toprağınızın killi, kumlu ya da tınlı olması sulama ve gübreleme kararlarınızı doğrudan etkiler; toprak türleri karşılaştırmasını bir kez okumak bütün sezonu kolaylaştırır.
2. Kış artıklarını temizleyin. Çürümüş yapraklar, kırılmış dallar ve geçen sezonun bitki kalıntıları toplanır. Hastalıklı görünen artıkları kompost yığınına atmayın.
3. Organik madde ekleyin. Kompost veya iyi yanmış hayvan gübresini üst 10–15 cm'e karıştırın. Gübre türleri arasındaki salım hızı farkı, bahar mı sonbahar mı uygulayacağınızı belirler.
4. Ekim ve dikim planını uygulayın. Soğuğa dayanıklı yeşillikler erken, sıcak sevenler don riski geçtikten sonra. Alanın günlük güneşlenme süresini not edin; ışık miktarına göre bitki seçimi, yanlış yere dikilmiş bir bitkiyi kurtarmaktan kolaydır.
5. Sulama düzenini kurun. Damlama hattı ya da hortum düzeni yaz gelmeden test edilir; sızıntılar bahar başında fark edilirse temmuzda su kaybı yaşamazsınız.

2. Yaz: Bakım ve gözlem mevsimi

1. Sulamayı sabahın erken saatine alın. Akşam sulaması yaprakları uzun süre nemli bıraktığı için mantar hastalıklarına zemin hazırlar.
2. Malç kullanın. 5 cm kalınlığında saman, kabuk ya da kuru çim buharlaşmayı azaltır ve yabani otu baskılar. Yabani ot kontrolünde en az emek isteyen yöntem budur.
3. Haftada bir yaprak altlarına bakın. Yaprak biti, kırmızıörümcek ve küllenmenin ilk belirtileri bu aşamada durdurulabilir. Uğur böceği gibi faydalı böcekleri ayırt etmek, gereksiz müdahaleyi önler.
4. Düzenli hasat yapın. Salatalık, fasulye, domates gibi bitkiler toplandıkça üretmeye devam eder.
5. Aşırı sıcakta gübre vermeyin. Kök stres altındayken azotlu takviye yanmaya yol açabilir.

3. Sonbahar: Gelecek sezona yatırım

1. Yazlık bitkileri sökün ve sağlıklı olanları komposta ekleyin.
2. Toprağı besleyin. Sonbaharda verilen kompost kış boyunca ayrışır; baharda hazır bir yatak bulursunuz.
3. Kalıcı bitkileri ve soğanları dikin. Ağaç, çalı ve çok yıllık bitkiler için kök gelişimi açısından en uygun dönem sonbahardır.
4. Yaprakları biriktirin. Öğütülmüş yaprak, ücretsiz ve etkili bir malç kaynağıdır. Doğal malzemelerle bahçe hazırlığı yaklaşımının temeli bu tür ücretsiz girdilerdir.
5. Araç bakımını yapın. Makas ve bel temizlenir, bilenir, metal kısımlar yağlanır. Saklamadan önce yapılan bu iş, aletin ömrünü belirgin biçimde uzatır.

4. Kış: Budama ve planlama

1. Uykuda budama yapın. Meyve ağaçları ve çoğu çalı, yaprak dökümünden sonra ve tomurcuk patlamadan önce budanır. Kuru, hastalıklı ve içe dönük dallar öncelikli.
2. Kökleri koruyun. Saksıdaki bitkileri duvar dibine alın, gövde dibine malç yığın. Malzemesine göre saksı seçimi burada önemlidir: ince duvarlı kaplar sıcaklık değişimini içeriye hızla geçirir.
3. Sulamayı azaltın ama tamamen kesmeyin. Kapalı alandaki ve saçak altındaki bitkiler kışın da nem ister.
4. Planı kâğıda dökün. Hangi yatakta ne yetişti, ne verim aldınız, nereye ne dikeceksiniz? Ekim nöbeti planı en rahat kışın kurulur. Alan büyüklüğüne göre bahçe tasarımı üzerinde düşünmek için de en sakin dönem budur.